Niedzielą Palmową upamiętniającą triumfalny wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy rozpoczynamy Wielki Tydzień, okres który bezpośrednio poprzedza Jego Mękę i Śmierć na Krzyżu oraz w którym dokonują się wydarzenia zbawcze. Określany jest „wielkim” dla podkreślenia znaczenia tego okresu dla całego roku liturgicznego. W Niedzielę Palmową ma miejsce obrzęd poświęcenia palm i uroczysta procesja do kościoła. Zwyczaj święcenia palm pojawił się ok. VII w. na terenach dzisiejszej Francji. Z kolei procesja wzięła swój początek z Ziemi Świętej. To właśnie Kościół w Jerozolimie starał się jak najdokładniej „powtarzać” wydarzenia z życia Pana Jezusa. W IV w. istniała już procesja z Betanii do Jerozolimy, co poświadcza Egeria. Według jej wspomnień patriarcha wsiadał na oślicę i wjeżdżał do Świętego Miasta, zaś zgromadzeni wierni, witając go w radości i w uniesieniu, ścielili przed nim swoje płaszcze i palmy. Następnie wszyscy udawali się do bazyliki Anastasis (Zmartwychwstania), gdzie sprawowano uroczystą liturgię. Owa procesja rozpowszechniła się w całym Kościele mniej więcej do XI w. Poniedziałek, wtorek i środa Wielkiego Tygodnia nie wyróżniają się niczym, jeśli chodzi o liturgię. Według opisu ewangelistów Jezus nauczał wtedy w świątyni w Jerozolimie, a nocował w pobliskiej Betanii u rodzeństwa Marii, Marty i Łazarza. Dni te są szczególnie poświęconymi sakramentowi pojednania. Warto więc, jeżeli ktoś nie zrobił tego do tej pory, udać się wtedy do konfesjonału, by oczyścić serce. Niegdyś w Wielką Środę kapłani w kościołach odprawiali „Jutrznię”. Dzisiaj ten zwyczaj można jeszcze spotkać tylko w niektórych kościołach.
Kolejne trzy dni to tzw. Triduum Paschalne (Triduum Sacrum) – najważniejsze wydarzenie w roku liturgicznym kościoła katolickiego. Uobecnia się wtedy i uskutecznia misterium Paschy, to jest przejścia Jezusa z tego świata do Ojca. Przez sprawowanie tego misterium w znakach liturgicznych i sakramentalnych Kościół jednoczy się wewnętrznie z Chrystusem, swoim Oblubieńcem.
 |
„Tydzień – tych kilka zwykłych dni, dzielonych kartką z kalendarza. Jeden za drugim mijają ci, i nawet tego nie zauważasz. Tak są podobne, nieodróżniane, jakby twój żywot kręcił się kołem, a wszystkie chwile przez ciebie mijane stają się w końcu drogowym pyłem. Zatrzymaj się, lub zwolnij kroku, pomyśl nad sensem życia, istnienia. Jest taki tydzień każdego roku, który to sedno przed tobą odsłania. To czas szczególny, efemeryczny. Czas niepewności, oczekiwania. To czas zadumy nad życiem wiecznym. Czas życia, śmierci…i Zmartwychwstania…” [Wacław Dereń „Wielki Tydzień”] |
Wielki Czwartek. Wspominamy w tym dniu ustanowienie Najświętszej Eucharystii, sakramentu kapłaństwa oraz rozważamy przykazanie miłości bliźniego, której wzór daje nam Jezus, umywając apostołom nogi w czasie Ostatniej Wieczerzy. W czasie Mszy Świętej uczestniczymy w tych samych wydarzeniach. Po Liturgii możemy przez adorację w tzw. „Ciemnicy” towarzyszyć Jezusowi przeżywającemu trwogę w Ogrójcu, zdradę Judasza, pierwsze przesłuchanie, uwięzienie…. Wchodzimy w czas Bożej Męki.
Wielki Piątek. To dzień męki i śmierci Chrystusa. Kościół rozmyśla nad śmiercią swego Pana, adoruje Krzyż, wstawia się do Boga za zbawienie całego świata, odprawiając Drogę Krzyżową. Centralnym momentem dnia jest Liturgia Męki Pańskiej – czcimy krzyż jako znak zwycięstwa, znak naszego zbawienia. W czasie adoracji Krzyża, kapłan odsłania go śpiewając: „Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło zbawienie świata”. Śpiewając odpowiedź: „Pójdźmy z pokłonem”, jednoczymy nasze życie i nasze osobiste krzyże z chwalebnym Krzyżem Chrystusa. Liturgię kończy przeniesienie Najświętszego Sakramentu do Bożego Grobu – to typowa polska tradycja. Przy Bożym Grobie odbywa się adoracja.
Wielka Sobota. Jest to dzień ciszy, dzień trwania przy Grobie Pańskim, dzień modlitwy, postu i rozważania śmierci Jezusa i Jego zstąpienia do otchłani. Kościół powstrzymuje się zupełnie od sprawowania sakramentów. To także dzień, w którym święcimy pokarmy na wielkanocny stół.
Wielka Niedziela – Wigilia Paschalna – Wielkanoc. Rozpoczyna świętowanie Zmartwychwstania Pańskiego, jest ona centralnym momentem Triduum Paschalnego, najważniejszą i najpiękniejszą celebracją w całym Roku Liturgicznym. Liturgia Wigilii Paschalnej jest świętowaniem tajemnicy nowego życia, które przynosi Zmartwychwstały Chrystus. Bardzo ważna jest symbolika światła. Paschał symbolizujący Chrystusa, zapalony od poświęconego ognia rozjaśnia panujące w kościele ciemności. Tak Chrystus swoim Zmartwychwstaniem opromienia nasze życie, rozjaśnia ciemności ludzkich serc. „Raduj się ziemio, opromieniona tak niezmiernym blaskiem a oświecona jasnością Króla Wieków poczuj, że wolna jesteś od mroku, co świat okrywał …”. Ogłosimy to całemu światu w czasie procesji rezurekcyjnej.
Uroczystości Triduum Paschalnego Męki i Zmartwychwstania Pańskiego w naszym kościele w Wielki Czwartek, w Wielki Piątek oraz w Wielką Sobotę o godz. 18:00. W Wielki Piątek o godz. 17:30 Droga Krzyżowa, zaś w Wielkanoc uroczysta Eucharystia z procesją rezurekcyjną o godz. 6:00.
W Wielki Piątek – zgodnie z kanonami 1251-1252 Kodeksu Prawa Kanonicznego – obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post ścisły (trzy posiłki w ciągu dnia, w tym tylko jeden – do syta). Prawem o wstrzemięźliwości są związani wszyscy powyżej 14. roku życia, a prawem o poście – osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60-go roku życia.
W Wielką Sobotę poświęcenie pokarmów w następującym porządku: Golczowice – godz. 10:00, Kolbark – godz. 10:30, Krzywopłoty – godz. 11:00 i Cieślin – godz. 12:00. W Cieślinie poświęcenie w kościele, natomiast w pozostałych miejscowościach w tradycyjnych miejscach (rejon kapliczek w Kolbarku i w Krzywopłotach oraz rejon krzyża w Golczowicach).
„Tajemnica, którą adorujemy w okresie Wielkiego Tygodnia to wspaniała historia miłości, która nie zna przeszkód. Męka Pańska trwa aż do końca świata, gdyż jest to historia uczestniczenia w cierpieniach całej ludzkości i nieustanna obecność w wydarzeniach życia osobistego każdego z nas. Tak więc Triduum Paschalne jest pamiątką dramatu miłości, który daje nam pewność, że nigdy nie będziemy opuszczeni w życiowych próbach”. [Papież Franciszek, 2016 r.]. Postarajmy się licznie uczestniczyć w celebracji tych świętych dni. Niech czas ten będzie dla nas nie tylko pamiątką, lecz także żywym uczestnictwem w męce, śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa.